Tuğba Yıldırım

Adem-i Merkeziyetçilik

by Tuğba Yıldırım - Friday, 10 July 2020, 9:50 AM
 

Hiçlik veya yokluk anlamına gelen Adem kelimesi ile teolojik bir sembol Adem kelimesi birbirleriyle karıştırılmamalıdır. Biri yokluğunun anlamını taşırken diğeri ilk var oluşu simgeler. Fakat birbirlerinden ayrıştırılamaz bir yapıya da sahiplerdir. Bu durumun nedeni -günümüzde halen tartışılmakta olan varlık ve hiçlik sorularında yatar. Özellikle Prens Sabahaddin tarafından ele alınan adem-i merkeziyetçilik kavramı, hiçlik anlamında kullanılan adem kelimesi ile bir işin tek bir elden yürütülmesi ideolojisini kendisinde taşıyan merkeziyetçilik anlayışının yan yana kullanılması itibariyle 'merkezin yokluğu' anlamını taşımaktadır. 

Aydınlanma çağı sonrasında liberal düşüncelerin oluşumu etkisinde gelişen ve dolayısıyla bireyci felsefeye tabii olan bu anlayış; otoriter bir devlet yapılanmasına karşın toplumu, bireylerin kendisinin var ettiğini anlatan bir tutumdur.  Bu tutum günümüzde bazı ülkelerde eyalet sistemi olarak yürütülmeye çalışılmaktadır.


» Enstitü Sözlüğü